Coulissenlandschap

Het Stationsgebouw brengt veel functies samen

‘Via Breda’, het gebied rondom het spoor en het nieuwe station dat volop in ontwikkeling is, is een van de grootste vastgoedprojecten van zuid Nederland. De ontsluiting is perfect, met verbindingen naar de Randstad en oost- Nederland en een aansluiting op het internationale netwerk van hoge snelheidstreinen.

In het prijswinnende ambitieuze stationsgebouw komt alles samen: alle aan een station verbonden soorten van vervoer, woon- en werkfuncties, detailhandel, horeca, aan reizen verwante faciliteiten en het groene coulissenlandschap aan weerszijden. Het stationsgebouw is de dynamo van de grootschalige transformatie van de spoorzone in Breda.

Direct om het stationsgebouw verandert het oude rangeerterrein tot een dynamisch 24\7 woon-werk gebied waarbij het motto 'stedelijk leven en internationaal ontmoeten' leidend is. Dit Stationskwartier is samen met het station het hart van Via Breda en is door het Rijk benoemd tot Nieuw Sleutel Project, waarbij in de ontwikkeling van zowel bebouwing als openbare ruimte een hoog kwaliteitsniveau uitgangspunt is.

Coulissenlandschap

Coulissenlandschap 1

Gebouwen vormen achtereenvolgende coulissen

De nieuwe bebouwing ligt aan de statige Stationslaan en vormt een grotendeels gesloten stedelijk front. Om ook de treinreiziger een fraaie entree van het station en de stad te bieden, is het coulissenlandschap bedacht. Langs het spoor liggen geen parkeergarages, achterkanten van bebouwing en\of afzonderlijke tuinen, maar een doorlopend landschap.

Het coulissenlandschap bestaat uit gebouwen aan beide kanten van het spoor met daartussen een parklandschap. De gevelwanden zijn zo geplaatst (coulissen) dat een levendige skyline ontstaat. Representatieve en hoogwaardige gebouwen, puntsgewijs geplaatst naar het spoortracé vormen het beeld, met een hoogte die oploopt richting het nieuwe gerechtsgebouw (67 meter hoog).

Het parkeren gebeurt in parkeergarages onder het landschap. De hoge ligging van het landschap wordt enerzijds door deze garages bepaald en anderzijds door de wens het landschap in de volle breedte vanuit het stationsgebouw en de treinen te kunnen overzien.

Karakteristiek van het Coulissenlandschap

Ruim 50.000 reizigers per dag zullen Breda aandoen via het spoor. Het coulissenlandschap is de lobby van Breda; als de hal van een schouwburg: groots, multifunctioneel, kwalitatief hoogwaardig, verwelkomend en met een eigen karakter.

Het coulissenlandschap krijgt betekenis voor de reizigers maar ook voor de stadsbewoners. Het wordt gebruikt als verblijfsruimte voor werknemers, bezoekers en bewoners van de aanliggende bebouwing. Het is ook een alternatieve wandelroute van het station naar de binnenstad.

Een belangrijk thema in het landschap is het padenstelsel dat verwijst naar de belijning van het rangeerterrein dat hier vroeger lag. Vooral vanuit hoger gelegen verdiepingen in de gebouwen is dit lijnenstelsel goed te zien.

Om de eenheid van het geheel te kunnen ervaren is gekozen voor een zorgvuldig samengesteld materialenpalet. Het coulissenlandschap krijgt zijn groene karakter door het gebruik van bomen, kruiden, heesters en grassen in verschillende hoogtes. Bomen worden solitair geplaatst, maar ook in langgerekte groepen om de belijning van paden te versterken.

Paden en wegen zijn van asfalt: dit materiaal heeft een industrieel karakter en leent zich uitstekend om de loop van het vroegere spoor te laten zien. Ook ontstaat hiermee een eenheid met de door het gebied lopende busbaan.

Details zoals opsluitingen en afwateringsvoorzieningen in het vloeroppervlak zijn afgeleid van de roestbruine spoorstaven. Het gecoat staal van de portalen voor de bovenleidingen van het spoor zijn de inspiratiebron voor de verticale objecten in het coulissenlandschap zoals poorten, verlichting enzovoorts.

Het natuursteen ballastbed van het spoor is als referentie gebruikt bij het ontwerp van de geluidsschermen langs het spoor.

Duurzaam, klimaatadaptief

In het Stationskwartier worden meerdere duurzaamheidsprincipes toegepast zoals onder andere:

  • zuinig ruimtegebruik, omdat er compact en in een hoge dichtheid wordt gebouwd;
  • er is sprake van een intensief programma dat in meerdere vormen wordt gemengd en gestapeld;
  • het stationsgebouw met aan beide kanten de gebouwen Thes, 5 Tracks en het Gerechtsgebouw bevatten een totaalprogramma van ongeveer 520 woningen, 65.000m2 kantoren, 20.000m2 voorzieningen, horeca, leisure en een hotel;
  • parkeren vindt plaats onder het coulissenlandschap en op het dak van het station (760 parkeerplaatsen);
  • alle gebouwen zijn voorzien van WKO: warmte-koude uitwisseling met de diepere ondergrond. Het Gerechtsgebouw vult dit aan door WKO met het oppervlaktewater van de rivier de Mark;
  • het coulissenlandschap is een buffer voor hemelwater en voert dit met vertraging af;
  • de diversiteit aan beplanting in het landschap en tegen de geluidschermen (van brokken steen), biedt een interessant biotoop voor insecten, kleine zoogdieren en diverse vogelsoorten waaronder mussen;
  • de boombeplanting geeft schaduw en draagt bij aan hittebestrijding, de vaste planten en grassen zorgen voor verkoeling door verdamping.